Türkiye’de faaliyet gösteren pek çok gıda üreticisi için ABD ve Kanada pazarı önemli fırsatlar barındırır. Ancak bu pazarlara açılmak, yalnızca ürün gönderimi yapmak anlamına gelmez. Türkiye’deki resmi işlemlerin eksiksiz tamamlanmasının yanı sıra, hedef ülkelerdeki yetkili kurumların — örneğin FDA, USDA ve CFIA — belirlediği kurallara tam uyum sağlamak gerekir. Kayıt işlemleri, izinler, etiket standartları ve bildirim yükümlülükleri dikkatle yürütülmelidir.

Türkiye’de Ön Hazırlık Süreci

İhracata başlamadan önce firmanın Türkiye’deki hukuki ve teknik altyapısını sağlamlaştırması şarttır. Bu aşama, uluslararası başvuruların temelini oluşturur.

• Tarım ve Orman Bakanlığı’ndan alınmış gerekli üretim izinleri ve gıda sicil kaydı
• ISO 22000 veya HACCP gibi gıda güvenliği sistem belgeleri (zorunlu olmasa da rekabet avantajı sağlar)
• Ürünlere ait laboratuvar analizleri (mikrobiyolojik ve kimyasal testler)
• Türk Gıda Kodeksi’ne uygun hazırlanmış etiket tasarımları
• MERSİS kaydı, vergi levhası ve ilgili ihracatçı birliğine üyelik
• Doğru GTİP kodunun belirlenmesi için gümrük müşaviri desteği

Bu aşamalar tamamlanmadan ihracat planına geçmek, ilerleyen süreçte sorun yaşanmasına neden olabilir.

ABD ve Kanada’daki Yasal Gereklilikler

Türkiye’deki hazırlıklar bittikten sonra hedef ülkenin mevzuatına uygunluk sağlanmalıdır. ABD ve Kanada’nın düzenleyici sistemleri birbirinden farklıdır ve her ülke kendi kontrol mekanizmasını uygular.

ABD için öne çıkan gereklilikler:

• FDA Gıda Tesis Kaydı (Food Facility Registration)
• FDA standartlarına uygun İngilizce etiket düzenlemesi
• Hayvansal içerik veya belirli ürün gruplarında USDA izni
• Sevkiyattan önce elektronik Ön Bildirim (Prior Notice) yapılması

Kanada için temel gereklilikler:

• CFIA kayıt işlemleri
• Safe Food for Canadians (SFC) lisansı
• İngilizce ve Fransızca olmak üzere iki dilde etiketleme zorunluluğu

Bazı ürün gruplarında Kanada’da yerleşik ithalatçı firma şartı (özellikle takviye edici gıdalar) her iki ülkede de eksik belge ya da hatalı başvuru, ürünlerin sınırda bekletilmesine veya geri çevrilmesine yol açabilir.

Lojistik ve Gümrük Yönetimi

İhracatın en hassas aşamalarından biri lojistik ve gümrük süreçleridir. Bu aşamada yapılacak küçük hatalar dahi ciddi maliyet ve zaman kaybına neden olabilir.

Numune ya da küçük hacimli gönderilerde hava kargo tercih edilir.

Yüksek miktarlı ve paletli sevkiyatlarda deniz yolu daha ekonomik bir çözümdür.

DDP teslim modelinde gönderim yapılacaksa Importer of Record (IOR) gereklidir.

Gönderim öncesinde proforma fatura ve paketleme listesi hazırlanmalıdır.

ABD’de alıcı firmanın EIN numarası, Kanada’da ise Business Number kaydı bulunmalıdır.

Sonuç olarak, ABD ve Kanada’ya gıda ihracatı; belge yönetimi, mevzuat uyumu, etiket düzenlemeleri ve lojistik planlamayı kapsayan çok aşamalı bir süreçtir. Doğru strateji, uzman danışmanlık ve titiz operasyon yönetimi sayesinde bu pazarlarda kalıcı ve başarılı bir varlık göstermek mümkündür.